O‘ZBEK ILMIY MATNLARIDA DISKURS BELGILARINING NAMOYON BO‘LISHI

Authors

  • Azizaxon Yusupova

Keywords:

diskurs, ilmiy diskurs, tipologiya, diskurs klassifikatsiyasi, institutsional diskurs, kognitiv-pragmatik yondashuv, muloqot, nutq, matn

Abstract

Ushbu maqolada G‘arb, Amerika va MDH olimlari hamda o‘zbek tadqiqotchilarining asarlarida diskurs tushunchasini izohlashning asosiy nazariy yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot ushbu kontseptsiyaning ko'lamini aniqlashtirish va kengaytirishga harakat qiladi, bu esa unga "ilmiy diskurs" atamasini tekshirishga o'tishga imkon berdi. Muallif ilmiy nutqni tahlil qilishda V. I. Karasikning tipologik tasnifiga tayanadi, chunki diskurs tipologiyasi chegaralarini belgilash uni tizimli tasvirlash va o‘rganishning zaruriy shartidir. Bu tasnif ko‘plab tilshunos olimlarning asarlarida keng e’tirof etilganligi va rivojlanishi tufayli tanlangan. Tadqiqotning empirik asosini o‘zbek tilida yozilgan uchta ilmiy maqola tashkil etgan bo‘lib, ularning tahlili jadval va matn ko‘rinishidagi sharhlar sifatida keltirilgan. Bundan tashqari, maqolada tahlil qilingan matnlarda muntazam ravishda qo'llaniladigan kirish so'zlari va konstruksiyalarning statistik tahlili o'tkazildi. Ushbu lingvistik vositalardan foydalanish ilmiy uslubni shakllantirishda muhim rol o'ynashi va ilmiy diskursni publitsistik, badiiy va boshqa diskurs turlaridan ajratish imkonini
berishi ko'rsatilgan.

Author Biography

Azizaxon Yusupova

Andijon davlat chet tillar instituti 1-bosqich doktoranti (PhD)

References

1. Abdugafurovich, A. A., & Tavakkalovna, K. N. (2021). Intertextual signs in

the scientific style. Academicia: An International Multidisciplinary Research

Journal, 11(3), 1658–1661.

2. Abdumalikova, D. (2025). Diskurs atamasining tarixi va uning bugungi

lingvistik qarashlardagi tahlili. Science and Innovation in the Education System.

International scientific-online conference.

3. Barthes, R. (1964). Éléments de sémiologie. Paris.

4. Benveniste, É. (1966). Problèmes de linguistique générale (Vol. 1). Paris.

5. Eco, U. (1976). A Theory of Semiotics. Bloomington: Indiana University Press.

6. Fairclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis. London: Longman.

7. Foucault, M. (1969). L’archéologie du savoir. Paris: Gallimard.

8. Harris, Z. (1952). Discourse analysis. Language, 28(1), 1–30.

9. Ricoeur, P. (1971). The model of the text: Meaningful action considered as a

text. Social Research, 38(3), 529–562.

10. Saidova, M. U., & Nozima, A. N. (2024). Diskurs tushunchasi tahlili va

tadqiqi. Miasto Przyszłości.

11. van Dijk, T. A. (1998). Ideology: A Multidisciplinary Approach. London:

Sage.

12. Xasanova, D. (2024). Diskurs lingvistik atama sifatida. ACTA NUUz.

13. Арутюнова, Н. Д. (1990). Дискурс. Лингвистический энциклопедический

словарь. М.

14. Демьянков, В. З. (2004). Доминирующий дискурс. М.

15. Карасик, В. И. (2002). Языковой круг: личность, концепты, дискурс.

Волгоград: Перемена.

16. Каримова, Р. А. (1991). Семантико-структурная организация текста (на

материале устных спонтанных и письменных текстов). Уфа: Изд-во БашГУ.

17. Кашкин, В. Б. (2000). Введение в теорию коммуникации. Воронеж.

18. Лотман, Ю. М. (1970). Структура художественного текста. М.

19. Макаров, В. И. (2003). Основы теории дискурса. М.

20. Сафаров, Ш. (2008). Прагмалингвистика. Ўзбекистон миллий

энциклопедияси. Тошкент, 120-б.

21. Седов, К. Ф. (2004). Дискурс и личность. М.

22. Чернявская, В. Е. (2006). Дискурс власти и власть дискурса. М.

Downloads

Published

2026-01-22

How to Cite

Yusupova , A. (2026). O‘ZBEK ILMIY MATNLARIDA DISKURS BELGILARINING NAMOYON BO‘LISHI. Zamonaviy Filologiya Muammolari, 2(4), 91–100. Retrieved from https://journal.namsifl.uz/index.php/zfm/article/view/278

Similar Articles

<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.