KORPUS LINGVISTIKASI VA TIL O‘RGATISH: AUTENTIK MATERIALLAR TAHLILI
Keywords:
korpus lingvistikasi, authentic materiallar, kollokatsiya, konkordans tahlili, Data-Driven Learning, BNC, COCA, chet tillarini o'rgatish metodikasi, empirik yondashuvAbstract
Maqolada korpus lingvistikasi metodlarining chet tillarini o'rgatishdagi ahamiyati va authentic materiallar tahlili tadqiq etilgan. Tadqiqot British National Corpus (BNC) va Corpus of Contemporary American English (COCA) asosida olib borildi va 500 ta kollokatsiya, 1200 ta konkordans namunasi tahlil qilindi. Korpus yondashuvli metodikasi, konkordans tahlili va miqdoriystatistik metodlar qo'llanildi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, korpus lingvistikasi authentic til materiallarini taqdim etib, real til qo'llanilish ko'rsatkichlarini beradi. Kollokatsiya tahlili eng keng tarqalgan so'z birikmalarini aniqlashga yordam beradi. Data-Driven Learning (DDL) yondashuvida talabalar mustaqil ravishda korpusdan ma'lumot oladi va induksiya orqali til qoidalarini kashf etadi. Tadqiqot 12 ta turli korpusni taqqosladi va ularning til o'rgatishdagi qo'llanish sohalarini aniqladi. Authentic materiallar sun'iy yaratilgan didaktik matnlardan leksik xilma-xillik (45%), grammatik murakkablik (38%) va pragmatik tabiiyligi (52%) bo'yicha yuqori ko'rsatkichlarni ko'rsatdi. Korpus asosidagi yondashuv talabalarning kollokatsion kompetensiyasini 34% oshirdi. Tadqiqot chet tillarini o'rgatish metodikasiga yangi, empirik ma'lumotlarga asoslangan yondashuv taqdim etadi.
References
1. McEnery T., Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice.
Cambridge: Cambridge University Press, 2012. 294 p.
2. Tribble C., Jones G. Concordances in the Classroom: A Resource Guide for
Teachers. Houston: Athelstan, 1990. 119 p.
3. Davies M. The Corpus of Contemporary American English (COCA).
Available at: https://www.english-corpora.org/coca/ (accessed: 20.11.2024)
4. Biber D., Conrad S., Reppen R. Corpus Linguistics: Investigating Language
Structure and Use. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. 300 p.
5. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation. Oxford: Oxford University
Press, 1991. 179 p.
6. Hunston S. Corpora in Applied Linguistics. Cambridge: Cambridge
University Press, 2002. 241 p.
7. Kennedy G. An Introduction to Corpus Linguistics. London: Longman, 1998.
368 p.
8. Boulton A., Cobb T. Corpus Use in Language Learning: A Meta-Analysis //
Language Learning. 2017. Vol. 67(2). P. 348-393.
9. Sinclair J. Corpus Evidence in Language Description // Teaching and
Learning by Doing Corpus Analysis. Brill: Rodopi, 2004. P. 99-103.
10. Firth J.R. Papers in Linguistics 1934-1951. London: Oxford University Press,
1957. 233 p.
11. Hoey M. Lexical Priming: A New Theory of Words and Language. London:
Routledge, 2005. 202 p.
12. Gilmore A. Authentic Materials and Authenticity in Foreign Language
Learning // Language Teaching. 2007. Vol. 40(2). P. 97-118.
13. Widdowson H. Context, Community, and Authentic Language // TESOL
Quarterly. 1998. Vol. 32(4). P. 705-716.
14. Johns T. Should You Be Persuaded: Two Samples of Data-Driven Learning
Materials // English Language Research Journal. 1991. Vol. 4. P. 1-16.
15. Boulton A. Data-Driven Learning: The Perpetual Enigma // Language and
Education in Computer-Mediated Contexts. 2017. P. 563-580.
16. Nesselhauf N. Collocations in a Learner Corpus. Amsterdam: John
Benjamins, 2005. 331 p.
17. Römer U. Corpus Research Applications in Second Language Teaching //
Annual Review of Applied Linguistics. 2011. Vol. 31. P. 205-225.
18. Matlatipov Sh., Safarov O. O'zbek milliy korpusi: muammolar va istiqbollar
// O'zbek tili va adabiyoti. 2022. №4. 24-32 betlar.
19. O'Connor Di Vito N. Incorporating Native Speaker Norms in Second
Language Materials // Applied Linguistics. 1991. Vol. 12(4). P. 383-396.
20. Granger S., Paquot M. Electronic Lexicography. Oxford: Oxford University
Press, 2012. 517 p.

