O‘ZBEK XALQ MAQOLLARI VA TOPISHMOQLARINI INGLIZ TILIGA O‘GIRISHDA SHAKL VA MA’NO MUVOZANATI
Keywords:
o'zbek folklori, maqol, topishmoq, paremiologiya, tarjima strategiyasi, realiya, kompensatsiya, begonalashtirish, tarjima yo'qotishlari, madaniy transferAbstract
Maqolada o'zbek xalq maqollari va topishmoqlarini ingliz tiliga o'girish jarayonidagi shakl va ma'no muvozanati masalasi tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida olti maqol va to'rt topishmoq tanlab olingan, ularning har biri so'zma-so'z glossa, tarjima varianti va ochiq qayd etilgan tarjima qarori bilan birga taqdim etiladi. Muallif besh tarjima strategiyasini — transkripsiya, kompensatsiya, funksional almashtirish, begonalashtirish va yo'qotishni e'lon qilish — ajratadi hamda ularning qo'llanish shartlarini aniqlaydi. Tahlil natijasida paremiologik birliklarda ma'no propozitsional mazmunda emas, balki qofiya, vazn va sintaktik parallelizmda joylashishi; tovush darajasidagi yo'qotishlar kompensatsiya bilan tiklanishi, institutsional realiyalar esa tiklanmasligi va majburiy ravishda transkripsiya hamda lug'at talab qilishi asoslanadi.
