O‘ZBEK SHE’RIYATINI INGLIZ TILIGA TARJIMA QILISHDA BADIIY-ESTETIK YAXLITLIKNI SAQLASH MUAMMOLARI VA STRATEGIYALARI
Keywords:
she’riy tarjima, badiiy yaxlitlik, ekvivalentlik, adekvatlik, milliy-madaniy realiyalar, tarjima strategiyasi, o‘zbek she’riyati, ingliz tili, ritm, poetik obrazAbstract
Ushbu maqolada o‘zbek she’riyatining ingliz tiliga tarjima qilinishida badiiy-estetik yaxlitlikni saqlash va uzatish masalalari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. She’riy matn mazmun, shakl, ritm, ohang va obrazlilik kabi ko‘plab komponentlardan tashkil topganligi sababli, uning tarjimasi tarjimashunoslikning eng murakkab sohalaridan biri hisoblanadi. Tadqiqotda she’riy tarjimada ekvivalentlik va adekvatlik tushunchalarining farqi, milliy-madaniy realiyalarni qayta yaratish usullari hamda tarjimonning kreativ yondashuvi masalalari o‘rganiladi. Muallif ona tilidagi she’riy tizimni maqsadli tilda qayta yaratishning samarali strategiyalarini taklif etadi. Xususan, so‘zma-so‘z tarjima, adaptatsiya, kompensatsiya va tavsifiy tarjima usullarining afzallik va kamchiliklari yoritiladi. Maqolada shuningdek, zamonaviy tarjimashunoslikdagi she’riy tarjima nazariyalari umumlashtirilib, o‘zbek va ingliz tillaridagi she’riy sistemalarning tipologik xususiyatlari qiyoslanadi. Kelgusida bunday tadqiqotlar milliy she’riyatning jahon adabiy maydoniga integratsiyasiga xizmat qilishi ta’kidlanadi.