IJTIMOIY TARMOQLARDAGI O‘ZBEK TILI: LINGVISTIK XUSUSIYATLAR VA DISKURS TAHLILI

Authors

  • Nigora Jaloliddinova

Keywords:

internet-diskurs, ijtimoiy tarmoqlar, o'zbek tili, kod almashinuvi, raqamli kommunikatsiya, lingvistik xususiyatlar, Telegram, Instagram

Abstract

Maqolada ijtimoiy tarmoqlardagi o'zbek tilining lingvistik xususiyatlari va internet-diskurs shakllari tadqiq etilgan. Tadqiqot Telegram va Instagram platformalarida yozilgan 850 ta o'zbek tilidagi matnlar korpusi asosida olib borildi. Diskurs-tahlil, korpus lingvistikasi va statistik tahlil metodlari qo'llanildi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, ijtimoiy tarmoqlardagi til og'zaki nutqqa yaqinlashib, leksik, grammatik va stilistik jihatdan o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lmoqda. Kod almashinuvi hodisasi keng tarqalgan bo'lib, o'zbek-rus va o'zbek-ingliz tillari o'rtasida til kontaktlari kuzatildi. Anglizmlar (62%), neologizmlar (28%) va emotiv leksika (45%) yuqori chastotada uchraydi. Grafik-stilistik vositalar (emoji – 78%, CAPS LOCK – 34%) pragmatik funksiyalarni bajaradi. Internet-diskurs rasmiy yozma tildan farqli ravishda soddalashgan sintaksis, qisqartirilgan shakllar va kreativ til ishlatilishi bilan ajralib turadi. Tadqiqot zamonaviy o'zbek tilshunosligiga yangi material taqdim etib, raqamli kommunikatsiya va til o'zgarishlari muammolariga yorug'lik tashlamoqda.

Author Biography

Nigora Jaloliddinova

Namangan davlat chet tillari instituti talabasi

References

1. O'zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish vazirligi.

Ijtimoiy tarmoqlar statistikasi. Toshkent, 2024.

2. Herring S.C. Computer-Mediated Discourse Analysis: An Approach to

Researching Online Communities // Designing for Virtual Communities in the

Service of Learning. Cambridge University Press, 2004. P. 338-376.

3. Thurlow C., Lengel L., Tomic A. Computer Mediated Communication: Social

Interaction and the Internet. London: SAGE Publications, 2004. 296 p.

4. Begmatov E. Hozirgi o'zbek adabiy tili. Toshkent: O'qituvchi, 2018. 456 bet.

5. Rahmatullayev Sh. O'zbek tilining izohli lug'ati. Toshkent: O'zbekiston Milliy

Ensiklopediyasi, 2020. 1200 bet.

6. Crystal D. Language and the Internet. 2nd Edition. Cambridge: Cambridge

University Press, 2006. 304 p.

7. Herring S.C., Stein D., Virtanen T. Pragmatics of Computer-Mediated

Communication. Berlin: De Gruyter Mouton, 2013. 800 p.

8. Thurlow C., Mroczek K. Digital Discourse: Language in the New Media.

Oxford: Oxford University Press, 2011. 496 p.

9. Biber D. Variation across Speech and Writing. Cambridge: Cambridge

University Press, 1988. 307 p.

10. Myers-Scotton C. Code-Switching as Indexical of Social Negotiations //

Code-Switching. Multilingual Matters, 1988. P. 151-186.

11. Androutsopoulos J. Sociolinguistics and Computer-Mediated

Communication // Journal of Sociolinguistics. 2006. Vol. 10(4). P. 419-438.

12. Baron N. Always On: Language in an Online and Mobile World. Oxford:

Oxford University Press, 2008. 289 p.

13. Kress G., Van Leeuwen T. Reading Images: The Grammar of Visual Design.

2nd Edition. London: Routledge, 2006. 312 p.

14. Thomason S. Language Contact: An Introduction. Edinburgh: Edinburgh

University Press, 2001. 310 p.

15. Kachru B. Standards, Codification and Sociolinguistic Realism: The English

Language in the Outer Circle // English in the World. Cambridge University Press,

1985. P. 11-30.

16. Androutsopoulos J. Introduction: Sociolinguistics and Computer-Mediated

Communication // Journal of Sociolinguistics. 2006. Vol. 10(4). P. 419-438.

17. Squires L. Enregistering Internet Language // Language in Society. 2010.

Vol. 39(4). P. 457-492.

18. Fishman J. Reversing Language Shift: Theoretical and Empirical

Foundations of Assistance to Threatened Languages. Clevedon: Multilingual Matters,

1991. 431 p.

19. Gillen J., Barton D. Digital Literacies: A Research Briefing. London

Knowledge Lab, 2010. 52 p.

20. Danesi M. The Semiotics of Emoji: The Rise of Visual Language in the Age

of the Internet. London: Bloomsbury Academic, 2017. 184 p.

Downloads

Published

2026-01-22

How to Cite

Jaloliddinova , N. (2026). IJTIMOIY TARMOQLARDAGI O‘ZBEK TILI: LINGVISTIK XUSUSIYATLAR VA DISKURS TAHLILI. Zamonaviy Filologiya Muammolari, 2(4), 61–68. Retrieved from https://journal.namsifl.uz/index.php/zfm/article/view/273

Similar Articles

<< < 4 5 6 7 8 9 10 11 12 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.